साधन आणि साध्य

 'धड पड करून शहाणे लोक घरे का बांधतात? पाहुण्याला जेवण देता यावे व वाटसरूला आधार देता  यावा म्हणून.'
                                                                                                                                    - तिरुवल्लुवर

 वरील सदविचार प्रसिद्ध तामिळ लेखक तिरुवल्लुवर  यांचे आहेत. त्यांच्या 'कुरल' या ग्रंथात अंकित केलेला वरील एक विचार, असे अनेक विचार  त्यांनी या ग्रंथात लिहिले आहेत. सध्या वन आणि टु बी एच के च्या धडपडीत माणूस  मरे तोवर कष्ट करतो पण वरील साध्या गोष्टीची यत्किंचित जाणीव हि त्याला नसते.

 जेव्हा साध्यापेक्षा साधन हावी होत तेव्हा माणूस खरया आनंदा पासून दूर होत जातो. म्हणून साधन प्राप्त करा पण साध्य  विसरू नका, आणि हिच शिकवण ज्येष्ठ लोकांनी सांगितली आहे. तेव्हा तीचा आदर करा आणि जीवनाचा  खरा आनंद घ्या.

असंतोष

असंतोष... एक मानसिक अवस्था. असंतोष दोन प्रकारत विभाजित होऊ शकतो, सकारात्मक असंतोष आणि नकारात्मक असंतोष. सकारात्मक असंतोष  हा स्वकेन्द्री असतो जिथे व्यक्ती स्वतः आणि आसपासच्या वैयक्तिक वर्तुळा संबंधी अधिक सुधारणेच्या हेतूने असंतुष्ट असतो.

याउलट नकारात्मक असंतोष समाज केन्द्री असतो. जिथे व्यक्ती हि समाजाचा भाग बनते आणि सामाजिक सुधारणे संदर्भात असंतुष्ट असते पण या असंतोषाचा एक तोटा असा कि तिथे वैयक्तिक स्वार्थाच विभाजन झाल्याने सुधारणेची भावना टिकात्मक दृष्टीकोन घेतो.

म्हणून सामाजिक असंतोष नाहिसा करायचा असेल तर समाजात राष्ट्र आणि धर्माबद्दल अस्मिता निर्माण करणे आवश्यक आहे. अस्मिता स्वाभिमान जागृत करते आणि स्वाभिमान जबाबदारीची जाणीव निर्माण करतो आणि समाजात सुधारणेची भावना विकसित होते.  

सत्संग

माणसाला सार्वजनिक जीवनात सत्संग फार महत्वाचा आहे. सत्संग म्हणजे तुमच्या आतील मूळ अध्यात्मिक आणि मानसिक शांततेला आव्हान करण्याची प्रक्रिया.

नेमस्त जीवनात काम आणि घर या दोन बिंदुवरच केलेले आवागमन खचितच मानसिक शांतता देईल, पण एक सत्संग जी उर्जा देईल ती कदाचित तुमच्या अंतरात्म्याला साद घालण्यास पुरेशी ठरेल.

महासत्संग 

परम पुज्य श्री श्री रविशंकरजी यांच्या सान्निध्यात 

तारीख : ५ एप्रिल २०१४ 

वेळ : सायंकाळी  ६. ३० वाजता 

स्थळ : बालेवाडी स्टेडियम, पुणे  

आमंत्रण : सार्वजनिक

पाच वर्ष नमस्कार

एक पक्ष, एक चेहरा- अब की बार एक सरकार

नवा चेहरा, जुना पक्ष- फिर एक बार हमारी सरकार

नवा चेहरा, नवा पक्ष- बदलाव लायेंगे इस बार

झोपलेले मतदार, जाहिरातींची भरमार

कोणाच सरकार अन कोण मतदार?

आश्वासनांनचा भडीमार आणि मी सच्चा उमेदवार

एकदा निवडून द्या मला म्हणजे पाच वर्ष नमस्कार....  

सत्यशोधक - ९

समारोप 

काळाच्या अभ्यासापेक्षाही काळ समजून घेण आवश्यक आहे. कोणत्याही गोष्टीच मूळ समजून घेण्यासाठी आधी तिची सर्वसाधारण  संकल्पना समजून घेण आवश्यक  असत.

काळाची मूळ संकल्पना प्रवाहीपणाची आहे. काळाच्या प्रवाहीपणाची संकल्पना जर आपण आपल्या मनात रुजवली व त्यानंतर काळाचा अभ्यास करून त्याचे विविध पैलू उलगडण्याचा प्रयत्न केला तर ते अधिक संयुक्तिक ठरेल.

काळच जर आपल्या अस्तित्वाच प्रमुख कारण आहे तर आपण त्याचा अधिक अभ्यास करून व त्याची रहस्यमय पदरे उलगडून आपल्या अस्तित्वाच रहस्य नक्कीच शोधून काढू, व जे पिंडी ते ब्रह्मांडी हे तत्व  यथार्तपणे सिद्ध करू.... कारण  आपण म्हणजे स्वयं काळच आहोत, सर्वशक्तिमान, मुक्तचैतन्य, अनादी, अनंत...

समाप्ती 

सत्यशोधक - ८

वेदांच अद्वैत तत्वज्ञान आणि काळ 

 अद्वैत तत्वज्ञान म्हणजे अशी विचारसरणी की, सृष्टीत अस्तित्वात असणारी समस्त जीवसृष्टी एकाचा अंश आहे किंवा परस्परात कोणताही भेद नसणे. अर्थात अहंबोध न ठेवता इतरात परमेश्वर पाहणे. काळ आणि या अद्वैत तत्वज्ञानाची सांगड घालून सांगायच तर ;

आपण सर्वजण काळाचीच निर्मिती अथवा त्याचाच एक अंश आहोत. म्हणजेच  आपल्याला परस्परात भेद  मानण्याचे काहीच कारण नाही. आपल्यातसुद्धा  प्रचंड  शक्तीचा स्त्रोत आहे व काळाप्रमाणेच आपण अनादी म्हणजे ज्याचा  कधी ही जन्म झाला नव्हता व अनंत म्हणजे ज्याचा शेवट नाही असे आहोत. व हेच तत्वज्ञान हिंदु धर्मात आत्म्याच्या आधारे स्पष्ट करण्यात आले आहे.

एकंदरीत आपण स्वयं  काळ आहोत व समस्त सृष्टीत आपलाच आत्मा व्यापून राहिला आहे.    

सत्यशोधक - ७

 काळ आणि आपण

आता  पर्यंतच्या स्पष्टीकरनानंतर काळाची संकल्पना  स्पष्ट झाली असेल. काळाने भूत, वर्तमान, भविष्य सर्वकाही व्याप्त आहे. असा हा काळ सार्वकालिक आहे, बंधन रहित व सृजनशीलतेची उत्कटता आहे व आपण सुद्धा काळाचे अंश असल्यामुळे आपल्यातसुद्धा या गुणांचे अविष्करण झालेले दिसून येईल.

उदाहरण द्यायच तर आपण आपल्या मनाद्वारे भूत, वर्तमान व भविष्यात संचार करतो. तसेच वस्तुतः सर्व जीव बंधमुक्त आहेत परंतु संसाराच रहाटगाड सुरळीत चालावं यासाठी आपण स्वतःवर बंधन घातली आहेत. परंतु आपण निर्बंध आहोत हि संकल्पना जर आपण सूक्ष्मपणे तेवत ठेवली तर आपण नक्कीच अधिक उत्कर्षापर्यंत पोहोचून आपल्याला सत्यप्रकाश दिसेल.